2017 Oct 17 Tue | سه شنبه, 25 مهر 1396

University

برنامه هاو سیاست های کلان

الف- مقدمه

در جهان امروز با توجه به سرعت تغییرات و میزان حجم بالای انتقال اطلاعات و چالش های پیش روی سازمان های اجتماعی که در بخش های گوناگون خدماتی، صنعتی و علمی و دانشگاهی فعالیت می کنند لزوم داشتن معیار و مکانیزم های مطمئن و کارآمد برای تعیین موقعیت و برنامه ریزی براساس نقاط ضعف و قوت و هم به منظور اعتبارسنجی فعالیت های انجام شده ضروری به نظر می رسد. همچنین این مکانیزم ها باید قابلیت ایجاد شاخص هائی را داشته باشد تا از این طریق جایگاه کارکنان و اجزاء را در ساختار سیستم ها مشخص نمایند. و با رویکرد به رتبه بندی های حاصل از فرایند اعتبارسنجی ، شرایط تحقق عملکرد بهینه و صحیح را مهیا و در نهایت بستر تعالی سازمانی را گسترده سازد و از نفوذ عامل های رکود احتمالی به سیستم هائی که اغلب مستعد درگیر شدن با آن ها هستند، ممانعت بعمل آورد. برای این منظور نظارت بر ساختارها و فعالیت ها براساس اعتبارسنجی صحیح و رتبه بندی های حاصل از آن، سازوکار بنیادی را فراهم می آورد که به فرایند صحیح برنامه ریزی کمک می کند و از سوی دیگر امکان رصد مستمر ساختار و فعالیت ها را مهیا نموده و همچنین امکان ایجاد سازمان های متعالی را فراهم می سازد.

ب- اهداف

1-    احصاء شاخص‌هاي استاندارد به منظور سنجش فعاليت‌ها و ساختارها.

2-    ثبت و نگهداري و به روز رسانی اطلاعات افراد، عملكردها و ساختارهاي آموزشي و پژوهشي و....

3-    اعتبارسنجي فعاليت‌ها و ساختارها به منظور شفاف سازی و دست‌يابي به خالص وضعيت‌ها و ساختارها و تميز آن‌ها از عملكردها و ساختارهاي ادعايي.

4-    دست‌يابي به نظام و مدل رتبه‌بندي و تعالي سازماني جامع  به منظور انجام عمليات امتیازدهی، رتبه بندي و درجه بندی.

5-    ايجاد سامانه الكترونيكي جامع و هوشمند به منظور ورود اطلاعات، طبقه‌بندي، امتیازدهی، رتبه بندي و درجه بندی.

6-    نظارت و شفاف سازی وضعيت فعاليت ها و ساختارهاي آموزشي و پژوهشي و ....

ج- سطوح فعاليت:

1-    احصاء گروه‌هاي هدف: پيش از هرگونه فعاليتي ضروريست تا آن‌چه كه به عنوان نقطه هدف فعاليت‌ها به عنوان امتیازدهی، رتبه بندی، درجه بندی، اعتبارسنجي و تعالی قرار دارد، احصاء شود. لذا به اين منظور گروه هاي هدف شناسايي و اطلاعات مورد نياز به منظور:

2-    احصاء داده‌ها.

3-    احصاء شاخص‌ها.

4-    اعتبار سنجي داده‌هاي عملكردي و ساختاري.

5-    امتیازدهی، رتبه بندي و درجه بندی.

6-    انطباق نظام رتبه بندی با ديگر سطوح فعاليت در دانشگاه.

7-    به روز رساني مستمر و پايش‌هاي مداوم نظام رتبه‌بندي و شاخص‌هاي آن مطابق با ماموريت‌هاي دانشگاه و غايات توسعه‌اي كشور.

8-    تعالي سازماني

د: گروه‌هاي هدف:

آن‌چه كه به عنوان برنامه براي مركز رتبه بندي و تعالي سازماني در نظر گرفته شده است، مي‌طلبد تا گروه‌هاي هدف كه وضعيت آن‌ها و عملكردشان موضوع رتبه‌بندي و اعتبارسنجي و تعالي سازماني قرار خواهد گرفت مورد شناسايي قرار گيرند. براي تحقق اين امر يك نظام استقرايي(جزء به كل) در نظر گرفته شده است كه اعتبار سنجي و رتبه‌بندي از جزء شروع و به گروه‌هاي هدف كل خواهد رسيد و در اين نظام رتبه بندي جامع هر چيزي كه قابليت ارزیابی و رتبه بندي داشته باشد در دستور كار رتبه بندي قرار خواهد گرفت. براي اين منظور يك رابطه طولي رتبه‌بندي در نظر گرفته خواهد شد و يك رابطه عرضي رتبه‌بندي. تا بر اساس آن بتوان جايگاه هر جزء را در نظام بزرگتر تشخيص داد و هم اين كه جايگاه جزء ها را در نظام مقايسه اي با جزء هاي ديگر مشابه خود تعيين نماييم. بر اساس اين ساختار در مورد افراد، نظام رتبه‌بندي از فرد آغاز و با تعيين جايگاه فرد در گروهي كه در آن فعاليت مي‌نمايد ادامه پيدا خواهد كرد. در مرتبه بعد جايگاه گروه در حوزه فعاليت و سپس رتبه حوزه فعاليت در واحد دانشگاهي، واحد دانشگاهي در بين ديگر واحدهاي دانشگاهي و بالاخره رتبه دانشگاه آزاد اسلامي در بين ديگر دانشگاه‌هاي كشور و جهان مورد سنجش و پايش مداوم قرار خواهد گرفت[1].

براين مبنا مدل تعالي سازماني بر اساس شاخص ها و معيارهاي مندرج در مدل‌هاي تعالي و مبتني بر شناسايي نقاط قوت و ضعف و شناسايي موقعيتي كه دانشگاه در آن قرار دارد براي دانشگاه طراحي و به صورت مستمر مورد پايش قرار خواهد گرفت.

ه- ايجاد سامانه و پايگاه امتیازدهی، درجه بندی و رتبه بندي

براي اجرايي نمودن مدل رتبه بندي و اعتبار سنجي سامانه اي الكترونيكي طراحي خواهد شد تا بر اساس آن امكان ورود اطلاعات به صورت خود اظهاري و پس از آن اعتبارسنجي فعاليتها توسط كارشناسان ذيربط در واحدهاي دانشگاهي وجود داشته باشد.

و- استفاده از نتايج مركز در نظام مديريت دانشگاه:

بديهي است برداشتن هر گامي براي تعالي سازماني و به تبع آن برنامه ريزي براي تحقق آرمان هاي دانشگاه، پيش از هر اقدامي نياز دارد تا اين آگاهي وجود داشته باشد كه دانشگاه در جزء و در سطح كلان در چه نقطه اي قرار دارد. لذا نتايج فعاليت هاي مركز به طور كلان در سطوح زير قابل بهره برداري و استفاده است:

-        نظام برنامه ريزي و تدوين نظام جامع مديريت دانشگاه.

-        مدیریت شبکه ای بر استعدادها و ظرفیت های سازمانی در راستای تولید دانش و انجام مطالعات کاربردی.

-        برنامه ریزی به منظور توسعه همکاری های برون بخشی با مراکز علمی، دانشگاهی و تخصصی در سطوح ملی، منطقه ای و بین المللی با محوریت ارتقاء رتبه دانشگاه و ارکان آن.

-        امكان تخصیص بودجه به افراد و بخش هاي دانشگاه مبتني بر عملكرد آن ها.

-        امكان استفاده از نتايج فعاليت هاي مركز در هيات هاي مميزه.

-        امكان استفاده از اين نتايج در انتخاب پژوهشگران برتر.

-        آشكارسازي جايگاه افراد متناسب با فعاليت هايي كه انجام مي دهند.

-        پیشگیری از ركود علمی و آشكار كردن بخش ها و افراد كم كار و ناكارآمد.

-        كمك به تعالي سازماني با تشخيص درست نقاط و اجزائ ضعيف.

-        ايجاد فرصت هاي بيشتر براي افراد فعال و بخش هاي پركار و اثر بخش.

           

           



[1]به عنوان مثال در خصوص اعضاء هيات علمي، ابتدا عملكرد هر عضو هيات به صورت مجزا مورد اعتبار سنجي و ثبت قرار خواهد گرفت. در مرتبه بعد جايگاه فرد در گروه آموزشي و به صورت موازي با ديگر اعضاء هيات علميِ همگن با خود در كل دانشگاه مورد مقايسه و پس از آن مورد رتبه بندي قرار خواهد گرفت. در مرتبه سوم گروه با گروه هاي همگن در واحد، شهر، استان و كشور مورد ارزيابي واقع خواهد شد. در مرتبه چهارم دانشكده و در رتبه پنجم واحد دانشگاهي و بالاخره دانشگاه آزاد اسلامي مورد رتبه بندي و سنجش و اعتبار سنجي قرار خواهند گرفت.